Achtergrond: homo-emancipatie door de jaren heen

Wat is de geschiedenis van de homo-emancipatie in Nederland, hoe is het nu gesteld met deze emancipatie en welke stappen moeten nog gezet worden? Een analyse door Ilja de Jong, oud-voorzitter van het COC in Zwolle:

“In de jaren 60, tijdens de seksuele revolutie werden de eerste echte grote stappen voor de homo-emancipatie in Nederland gezet. In 1969 vonden de zogenaamde ‘Stonewall-rellen’ plaats in New York.  Hier boden homoseksuelen voor het eerst echt weerstand tegen de jarenlange arrestaties en andere vernederingen. Ik denk dat dit de homoseksuelen in Nederland ook heeft gestimuleerd om meer te vechten voor hun rechten.

Zo kwamen in hetzelfde jaar (1996) zo’n honderd jongeren bij elkaar om te protesteren tegen de het wetsartikel 248bis.  In 1977 vond de eerste Nederlandse variant van de Gay Pride Parade plaats. Sinds 1979 wordt dit jaarlijkse evenement ‘Roze Zaterdag’ genoemd. Tijdens de editie in Amersfoort in 1982, liep het helemaal uit de hand. Er waren flinke rellen waarbij groepen jongeren op de vuist gingen met homo’s. De politie moest eraan te pas komen.

Dit is voor de overheid een reden geweest om zich actiever in te gaan zetten voor de homo-rechten in Nederland. Zo kwam er bijvoorbeeld een minister die zich over het homo-emancipatiebeleid ging ontfermen. Ook kwamen er lesprogramma’s voor scholen en kwam er (meer) subsidiegeld. Uiteindelijk werd in 2001 in Nederland als het eerste land ter wereld het homo-huwelijk gelegaliseerd.

Ik ben heel tevreden met de rol ten opzichte van homo-emancipatie die de overheid nu neemt, maar ook met de grote bedrijven. Zij besteden steeds meer aandacht aan aan het normaliseren van homoseksualiteit. Kijk maar naar de recente NS-reclame met twee lesbische meisjes. Of bijvoorbeeld de reclames van de HEMA en de IKEA. Juist voor de mensen die zeggen: ‘Pff, moet dit nou’ denk ik: ‘Ja, dit is precies waarom het goed is dat dit soort reclames bestaan.’

Ook de rol van de media is erg belangrijk. Ik kijk bijvoorbeeld met mijn zoon naar een serie van DC-comics, dat gaat over superhelden. Een van die helden is een vrouw en die heeft een relatie met een andere vrouw. Dit is niet eens een ‘bijzonder’ ding in de serie, het is gewoon zo.  Het is fantastisch dat homoseksualiteit als de normaalste zaak ter wereld wordt neergezet. Dat maakt het bespreekbaar.

Dit zijn natuurlijk positieve ontwikkelingen, maar tegelijkertijd zie ik nog steeds veel weerstand tegen homoseksualiteit. Kijk maar naar alle ophef omtrent de reclame van SuitSupply, waarbij twee mannen verstrengeld en zoenend op een poster staan. Het geweld tegen homo’s lijkt de laatste jaren zelfs toe te nemen. Zo was het aantal aangiftes van geweld tegen homo’s in 2009 nog 400 terwijl dit in 2015 meer dan 1500 was.

Als lesbienne kies ik er ook (nog) niet altijd voor om hand in hand over straat te lopen. Ik zit niet altijd te wachten op bepaalde reacties. Het kan dodelijk vermoeiend zijn om de hele dag voor jezelf op te moeten komen. Het is vaak makkelijker om elkaars hand even niet vast te houden of om even wat minder opzichtig lief tegen elkaar te doen.

Ik denk dat het een kwestie van tijd is voordat homoseksualiteit volledig genormaliseerd is. We gaan zeker de goede kant op, maar we moeten wel alert blijven. Er zijn mensen die zich afvragen of er nog wel zoveel aandacht voor homo-emancipatie moet zijn, maar het roept nog zoveel op dus er is écht nog een hoop te bereiken.”